ทำความรู้จักกลไก Tourbillon ว่าคืออะไร ทำงานอย่างไร และทำไมถึงมีราคาสูง

หากเอ่ยถึง "Tourbillon" หลายคนอาจคุ้นหูศัพท์นี้ในฐานะกลไกระดับสูงที่มักปรากฏอยู่ในนาฬิกาหรู ซึ่งมีราคาตั้งแต่หลักล้านบาท ไปจนถึงหลักสิบล้านบาทเลยทีเดียว

ในวันนี้ Auction House จะพาทุกคนไปรู้จักกับกลไก Tourbillon ให้มากขึ้น ตั้งแต่ความหมาย หลักการทำงาน ไปจนถึงเหตุผลที่ทำไม นักสะสมจึงยอมจ่ายเงินจำนวนมหาศาลเพียงเพื่อให้ได้มาซึ่งนาฬิกาที่มีกลไกสุดซับซ้อนนี้มาไว้ในครอบครอง

กลไก Tourbillon คืออะไร?

Tourbillon คือหนึ่งในกลไกนาฬิกาที่เก่าแก่และทรงคุณค่าที่สุดในประวัติศาสตร์ ถูกคิดค้นขึ้นเมื่อ 200 ปีก่อน โดยมีจุดประสงค์หลักเพื่อเพิ่มความเที่ยงตรงและแม่นยำให้กับนาฬิกา

ย้อนกลับไปในช่วงต้นปี ค.ศ. 1800 ซึ่งเป็นยุคที่ผู้คนนิยมใช้นาฬิกาพก หรือ Pocket Watch กันอย่างแพร่หลาย โดยนาฬิกามักถูกพกพาไว้ในกระเป๋าเสื้อหรือกระเป๋ากางเกง ทำให้นาฬิกาอยู่ในตำแหน่งตั้งตรงเป็นเวลานาน และนั่นเองที่ทำให้เกิดปัญหา เพราะแรงโน้มถ่วงของโลกส่งผลต่อชิ้นส่วนภายในของนาฬิกา โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อบาลานซ์วีล ซึ่งมีผลโดยตรงต่อความแม่นยำในการบอกเวลา และเพื่อแก้ไขปัญหานี้โดยเฉพาะ Abraham-Louis Breguet ช่างนาฬิกาผู้เป็นตำนาน จึงได้คิดค้นกลไก Tourbillon ขึ้นมาและได้จดสิทธิบัตรไว้ในปี ค.ศ. 1801 โดยกลไก Tourbillon นั้นสามารถลดผลกระทบของแรงโน้มถ่วงโลกที่มีต่อกลไกของนาฬิกาได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งแน่นอนว่าส่งผลต่อความแม่นยำโดยตรง

Tourbillon ทำงานอย่างไร?

หลักการทำงานของ Tourbillon คือการช่วยลดผลกระทบจากแรงโน้มถ่วงที่ส่งผลต่อความเที่ยงตรงของนาฬิกา โดยกลไกนี้จะรวมเอาวงล้อบาลานซ์ (Balance Wheel) จักรกรอก (Escape Wheel) และสายใยนาฬิกา (Hairspring) มาไว้ในโครงหมุนเล็ก ๆ ที่เรียกว่า “กรง Tourbillon” โดยกรงนี้จะหมุนรอบตัวเองอยู่ตลอดเวลา โดยทั่วไปจะหมุนครบหนึ่งรอบ ภายใน 60 วินาที ซึ่งการหมุนนี้ช่วยให้แรงโน้มถ่วงที่อาจส่งผลต่อการทำงานของบาลานซ์วีลในแต่ละทิศทางถูกเฉลี่ยออก ทำให้นาฬิกาสามารถทำงานได้แม่นยำมากขึ้น

ทำไม Tourbillon ถึงมีราคาสูง?

หากพูดถึงนาฬิกาที่มีกลไก Tourbillon นั้นจะพบว่าส่วนใหญ่มีราคาค่าตัวสูงลิ่ว เริ่มต้นตั้งแต่หลักล้านไปจนถึงหลักสิบล้านบาทเลยทีเดียว แล้วอะไรคือเหตุผลที่ทำให้ราคาสูงขนาดนี้?

โดยจากข้อมูลแล้วนั้น เราจะสามารถแบ่งออกได้เป็น 4 ปัจจัยหลักดังนี้

1. การพัฒนา Tourbillon ไม่ใช่เรื่องง่าย

Tourbillon เป็นกลไกที่ต้องอาศัยทักษะระดับสูงในการสร้างสรรค์ ซึ่งไม่ใช่ทุกแบรนด์จะสามารถผลิตกลไกนี้ได้เอง เพราะนอกจากจะต้องมีช่างนาฬิกาที่มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านแล้ว ยังต้องลงทุนทั้งเวลาและงบประมาณมหาศาล ตั้งแต่ขั้นตอนการออกแบบไปจนถึงการผลิต

2. กลไกที่ซับซ้อนในระดับไมโคร

Tourbillon ประกอบด้วยชิ้นส่วนขนาดเล็กนับร้อยชิ้น ซึ่งต้องผลิตด้วยความละเอียดสูงและขัดแต่งด้วยมืออย่างประณีต ทุกชิ้นต้องประกอบเข้าด้วยกันด้วยความแม่นยำระดับเสี้ยวมิลลิเมตร เพราะแม้จะคลาดเคลื่อนเพียงเล็กน้อย ก็อาจทำให้กลไกทั้งหมดไม่สามารถทำงานได้

3. ผลิตในจำนวนจำกัด (Limited Production)

เนื่องจากกลไกมีความซับซ้อนสูง ต้องอาศัยฝีมือของช่างชั้นสูงเท่านั้น การผลิตจึงใช้เวลานานและต้องพิถีพิถันในทุกขั้นตอน ส่งผลให้นาฬิกา Tourbillon ส่วนใหญ่ถูกผลิตในจำนวนจำกัด

4. ความพิเศษของแต่ละแบรนด์

แม้จะใช้ชื่อว่า "Tourbillon" เหมือนกัน แต่กลไกของแต่ละแบรนด์ก็มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว บางแบรนด์พัฒนา Tourbillon ให้มีความซับซ้อนยิ่งขึ้น

ประเภทของ Tourbillon

ทีนี้มาดูประเภทของ Tourbillon ว่ามีรูปแบบไหนกันบ้าง

1. Classic Tourbillon

นี่คือการออกแบบดั้งเดิมที่คิดค้นโดย Abraham-Louis Breguet โดยกลไก escapement ทั้งหมดจะหมุนอยู่ภายในกรงหมุน ซึ่งมักจะหมุนครบหนึ่งรอบทุก 60 วินาที

2. Flying Tourbillon

ถูกคิดค้นโดย Alfred Helwig ในปี ค.ศ. 1920 ลักษณะเด่นคือการไม่มีสะพานด้านบน กลไกทั้งหมดถูกรองรับจากฐานด้านล่างเพียงอย่างเดียว จึงทำให้ดูเหมือนกลไกกรงหมุนทั้งหมดลอยอยู่ในอากาศ

3. Cylindrical Tourbillon

กลไกรูปแบบนี้ใช้สปริงบาลานซ์แบบทรงกระบอกแทนสปริงแบนปกติเพื่อเพิ่มความเสถียรในการบอกเวลา ซึ่งเป็นรูปแบบที่หาได้ยากมากเนื่องจากต้องใช้ความเชี่ยวชาญพิเศษในการผลิตสปริงทรงกระบอก

4. Gyrotourbillon

พัฒนาโดย Jaeger-LeCoultre ในปี ค.ศ. 2004 โดยกลไกสามารถหมุนรอบแกนได้ถึง 2 แกน ช่วยเพิ่มความแม่นยำและมีการเคลื่อนไหวที่สวยงามและน่าตื่นตาตื่นใจ

5. Triple-Axis Tourbillon

กลไกในรูปแบบนี้มีการใช้กรงที่หมุนได้รอบ 3 แกน เพื่อเพิ่มการชดเชยแรงโน้มถ่วงในทุกองศา การออกแบบและการผลิตมีความซับซ้อนสูง ซึ่งจะพบเห็นในนาฬิกาที่มีมูลค่าสูงถึงหลัก 10 ล้านบาท

6. Quadruple Tourbillon

กลไกนี้จะนำกรง Tourbillon จำนวน 4 ชุดมาทำงานร่วมกัน โดยแต่ละชุดจะหมุนรอบแกนสองแกน ซึ่งจะหมุนครบหนึ่งรอบทุกหนึ่งนาที กลไกสามารถเพิ่มความแม่นยำในระดับสูงสุด

อีกหนึ่งข้อเท็จจริงที่น่าสนใจคือ แม้ Tourbillon จะถูกออกแบบและสามารถเพิ่มความแม่นยำให้กับนาฬิกา ในยุคแรกเริ่มได้อย่างมีประสิทธิภาพแล้วนั้น แต่เมื่อกลไกนาฬิกาสมัยใหม่ทั้งหมด มีการใช้เทคโนโลยีอันทันสมัย ทั้งในด้านการออกแบบและผลิต จึงทำให้นาฬิกาทั้งหมด ล้วนแล้วแต่มีความแม่นยำที่สูงขึ้นมากเมื่อเทียบกับนาฬิกาในสมัยก่อน ดังนั้นในปัจจุบัน กลไก Tourbillon จึงไม่ได้แตกต่างมากนักในเรื่องของความแม่นยำเมื่อเทียบกับนาฬิกาที่ขับเคลื่อนด้วยกลไกในรูปแบบอื่น ๆ

ตรวจสอบ ราคานาฬิกา Rolex มือสองได้ที่นี่
ตรวจสอบ ราคานาฬิกา Patek Philippe มือสอง ได้ที่นี่
ตรวจสอบ ราคานาฬิกา Audemars Piguet (AP) มือสอง ได้ที่นี่
Auction House เว็บไซต์ ซื้อ - ขาย นาฬิกามือสอง ของแท้ ตรวจสอบราคา Rolex, Patek philippe, Audemars Piguet (AP), Omega, Panerai, IWC, Hublot, Cartier, Franck muller ได้ที่นี่